علائم سرطان پروستات

سرطان پروستات چیست؟

به‌طور کلی، سرطان هنگامی رخ می‌دهد که سلول‌های عادی تبدیل به سلول‌های غیرعادی بشوند و سرعت رشد آن‌ها آن‌قدر زیاد باشد که از کنترل خارج شود.

پروستات غده کوچکی در آقایان است که زیر مثانه قرار دارد و این غده مسئول ترشح یکی از اجزای مایع منی است.

سرطان پروستات یعنی وقتی که سلول‌های عادی پروستات تغییر کنند و سرعت رشد آن سلول‌ها از کنترل خارج شود. سلول‌های سرطان پروستات توده‌هایی از سلول‌های غیرطبیعی به نام تومور تشکیل می‌دهند.

انواع سرطان پروستات

• آدنوکارسینوم آسینار: این نوع رایج‌ترین نوع سرطان پروستات است که در غده پروستات شروع می‌شود. آدنوکارسینوم عبارتی است که نشان می‌دهد سرطان از غده پروستات شروع شده است. این سرطان در بخش خاصی از غده به نام آسینی شروع می‌شود. در غده پروستات، آسینی‌ها بخش‌هایی گرد و کیسه‌مانند از غده هستند که به تولید بخشی از مایع منی کمک می‌کنند.

• آدنوکارسینوم داکتال: این سرطان از مجاری پروستات (مجاری‌ای که ادرار و مایع منی را از بدن خارج می‌کنند) منشأ می‌گیرد و عمدتاً به معنی شروع‌شدن از آسینی‌ها نمی‌باشد. این سرطان ممکن است به‌تنهایی و یا همراه با آدنوکارسینوم آسینار باشد.

• آدنوکارسینوم موسینوس: در این سرطان، سلول‌های سرطانی در زمینه‌ای که میزان زیادی موسین (ماده مخاطی) دارد، قرار دارند. این نوع نسبت به آدنوکارسینوم آسینار نادرتر است.

• کارسینوم نورواندوکرین: این گروه با انواع دیگر سرطان پروستات متفاوت است و انواع آن عبارت‌اند از:

  • سرطان نورواندوکرین سلول کوچک: این سرطان نادر است و جزو سرطان‌های تهاجمی به حساب می‌آید. این سرطان از ابتدا به‌صورت سرطان سلول کوچک ایجاد می‌شود.

  • کارسینوم نورواندوکرین سلول بزرگ: این سرطان نیز به‌شدت نادر است و از سلول‌های نورواندوکرین با ویژگی‌های سلول بزرگ به وجود می‌آید.

گاهی ممکن است سرطان پروستات ترکیبی از آدنوکارسینوم و نورواندوکرین باشد.

سرطان پروستات چگونه ایجاد می‌شود؟

پروستات غده کوچکی است که در زیر مثانه آقایان قرار دارد و جزئی از سیستم تولیدمثل است. بعضی از آقایان در سنین بالا به سرطان پروستات دچار می‌شوند.

همانند سایر سرطان‌ها، علت دقیق تشکیل سرطان پروستات مشخص نیست و نمی‌توان علت واحدی را برای این سرطان بیان کرد؛ اما مواردی وجود دارد که می‌تواند احتمال مبتلا شدن به این سرطان را افزایش دهد:

• سابقه خانوادگی: اگر سابقه خانوادگی سرطان پروستات دارید، در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستید؛ زیرا ممکن است DNA آسیب‌دیده را به ارث برده باشید.

• سن: این بیماری با افزایش سن احتمال بروز بیشتری دارد. این بیماری به‌ندرت در مردان جوان زیر 40 سال رخ می‌دهد و اکثر موارد تشخیص داده‌شده در مردان بالای 65 سال بوده است.

• نژاد و قومیت: طبق تحقیقات انجمن سرطان آمریکا، مردان آسیایی‌آمریکایی و لاتین کمترین آمار و مردان آفریقایی‌آمریکایی بیشترین آمار ابتلا به سرطان را در بین قومیت‌ها دارند.

• محل زندگی: طبق گزارش انجمن سرطان آمریکا، سرطان پروستات در آمریکای شمالی، کارائیب، شمال غربی اروپا و استرالیا بیشتر از آسیا، آفریقا، آمریکای مرکزی و جنوبی است (کمبود ویتامین D).

• تغییرات ژنتیکی: جهش‌های ارثی ژن‌های BRCA1 و BRCA2 هم باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان تخمدان و پستان می‌شوند و هم خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می‌دهند. مردان مبتلا به سندروم لینچ نیز بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان پروستات هستند.

علائم سرطان پروستات

علائم شایع

• تکرر ادرار، به‌خصوص در شب‌ها

• ضعیف شدن جریان ادرار

• دشواری در ادرار

• قطع و وصل شدن جریان ادرار

• احساس خالی نشدن کامل مثانه

• نیاز به دفع زیاد

• طولانی شدن زمان ادرار

• چکه کردن ادرار پس از اتمام ادرار

• دشواری یا تغییر در انزال

علائم نادر

• وجود خون در ادرار

• وجود خون در منی

• درد هنگام انزال

• درد مداوم در لگن

• درد قسمت پایین کمر

• درد در ناحیه باسن یا ران‌ها

• اختلال نعوظ

• درد مداوم استخوان

• تورم پا، مخصوصاً در سرطان پیشرفته پروستات

• بی‌اختیاری ادرار

علائم عمومی

• خستگی غیرعادی و مداوم

• کاهش وزن ناگهانی

• کاهش اشتها

• ضعف

• رنگ‌پریدگی

• درد مداوم استخوان‌ها

• کاهش توانایی در انجام فعالیت‌های روزمره

• تورم اندام‌های تحتانی

دقت داشته باشید هر کدام از علائم گفته‌شده به معنای قطعیت وجود سرطان در بدن نیست؛ بلکه این علائم می‌توانند به دلیل بزرگی خوش‌خیم پروستات یا عفونت ادراری نیز ایجاد شوند.

سرطان پروستات بدخیم چگونه ایجاد می‌شود؟ چه علائمی دارد؟ در بدن چه کاری می‌کند؟

سرطان پروستات بدخیم در اثر رشد غیرطبیعی و سرطانی سلول‌های غده پروستات ایجاد می‌شود. در مراحل اولیه، علائم سرطان پروستات بدخیم خفیف و یا حتی نامشخص‌اند؛ اما بعد از پیشرفت بیماری، ممکن است مشکلات و علائمی مانند تکرر و سوزش ادرار، وجود خون در ادرار یا مایع منی، درد در کمر و لگن و اختلال در عملکرد جنسی ظاهر شوند.

علائم آن عبارت‌اند از:

• مشکل در دفع ادرار یا احساس تخلیه نشدن کامل مثانه

• افزایش دفعات ادرار، مخصوصاً در شب

• احساس سوزش یا درد هنگام ادرار کردن

• کاهش فشار یا قطع و وصل شدن جریان ادرار

• وجود خون در ادرار یا منی

• اختلال در نعوظ و انزال دردناک

• از دست دادن کنترل مثانه یا دفع

• درد در پایین کمر، لگن، باسن یا قفسه سینه

• کاهش وزن بدون دلیل

• خستگی مداوم

عوارض سرطان پروستات بدخیم عبارت‌اند از:

• گسترش سرطان پروستات بدخیم (متاستاز): این سرطان می‌تواند به اندام‌های مجاور بدن مانند مثانه سرایت کرده یا از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی به سایر اندام‌ها برسد و موجب بروز عوارض در آن‌ها شود.

• سرایت سرطان پروستات به استخوان: اگر سرطان پروستات به استخوان سرایت پیدا کند، می‌تواند باعث درد و شکستگی استخوان در بدن بیمار شود.

• بی‌اختیاری ادرار: هم سرطان پروستات بدخیم و هم درمان آن می‌تواند باعث بی‌اختیاری ادرار شود. درمان بی‌اختیاری ادرار به نوع، شدت و احتمال بهبود آن بستگی دارد.

• اختلال در نعوظ: اختلال نعوظ می‌تواند ناشی از سرطان پروستات بدخیم یا درمان آن، از جمله جراحی، پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی باشد.

سرطان تهاجمی پروستات چیست؟

سرطان‌ها را بر اساس کم‌تهاجمی و تهاجمی بودن می‌توان طبقه‌بندی کرد. اکثر سرطان‌های پروستات به‌کندی رشد می‌کنند و کم‌تهاجمی هستند، اما برخی از آن‌ها ممکن است بر اساس مرحله و درجه، به‌عنوان سرطان تهاجمی یا پیشرفته پروستات شناخته شوند.

پس سرطان‌هایی تهاجمی یا پیشرفته هستند که می‌توانند به‌سرعت شکل بگیرند، رشد کنند و تکثیر شوند. در بعضی از موارد، وجود سرطان تهاجمی می‌تواند به این معنا باشد که بیماری در حال شدیدتر شدن است یا پس از درمان، سرطان مجدداً بازگشته است.

آیا سرطان پروستات کشنده است؟

سرطان پروستات یکی از شایع‌ترین و پیچیده‌ترین انواع سرطان‌ها در میان مردان است. این بیماری می‌تواند تأثیرات جدی بر کیفیت زندگی و سلامتی افراد داشته باشد و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، ممکن است به مراحل پیشرفته و خطرناک برسد. هنگامی که تومور به خارج از پروستات گسترش پیدا کند و به استخوان‌ها، غدد لنفاوی یا سایر اندام‌ها رسیده باشد، درمان پیچیده و نتایج بهبودی آن کمتر قطعی خواهد بود؛ اما اگر در همان مراحل اولیه شناسایی شود، یعنی زمانی که سرطان فقط در غده پروستات است و به سایر قسمت‌های بدن گسترش نیافته است، به‌ندرت کشنده می‌باشد و با درمان مناسب می‌توان به کنترل کامل بیماری دست یافت.

سرطان پروستات چقدر طول می‌کشد؟

مدت زمان بهبودی سرطان پروستات به نوع سرطان، سرعت رشد، مرحله بیماری و پاسخ بدن به درمان بستگی دارد. سرطان پروستات در بعضی از افراد بسیار آهسته رشد می‌کند و ممکن است طی 10 تا 20 سال یا حتی بیشتر پیشرفت زیادی نداشته باشد و زندگی فرد را به خطر نیندازد؛ اما انواع تهاجمی آن در مدت کوتاه‌تری پیشرفت می‌کنند.

به‌طور کلی، زمان مشخص و قطعی‌ای برای بهبودی سرطان پروستات وجود ندارد؛ اما هرچه سرطان زودتر شناسایی شود و به سایر اندام‌ها گسترش نیابد، احتمال بهبودی بسیار بالاتر می‌رود.

عوارض سرطان پروستات

• مشکلات ادراری: از شایع‌ترین عوارض این سرطان، ایجاد اختلال در عملکرد ادرار است. سرطان پروستات می‌تواند باعث ضعیف شدن جریان ادرار، تکرر ادرار، سوزش ادرار و حتی بی‌اختیاری ادرار شود.

• اختلال در عملکرد جنسی: سرطان پروستات و حتی درمان آن باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ و مشکلات مربوط به انزال می‌شود. این عارضه بر کیفیت زندگی و اعتمادبه‌نفس بیمار تأثیر زیادی می‌گذارد.

• درد در ناحیه لگن و کمر: در بسیاری از بیماران، سرطان پروستات باعث درد در ناحیه لگن، پایین کمر و ران‌ها می‌شود. اگر سرطان به مراحل پیشرفته‌تر رسیده باشد، درد این نواحی نیز بیشتر خواهد بود.

• انتشار سرطان به استخوان: از جدی‌ترین عوارض سرطان پروستات به شمار می‌رود. در این شرایط، بیمار ممکن است دچار درد شدید استخوان، ضعف استخوان‌ها و حتی شکستگی شود.

• نارسایی کلیه: سرطان پروستات می‌تواند مسیر طبیعی دفع ادرار را مسدود کند و باعث آسیب به کلیه‌ها شود.

• وجود خون در ادرار و مایع منی: برخی از افراد مبتلا به سرطان پروستات ممکن است در ادرار و مایع منی خود خون مشاهده کنند. این علامت می‌تواند نشان‌دهنده پیشرفت بیماری یا درگیری بافت‌های اطراف پروستات با سرطان باشد.

• ضعف عمومی و کاهش وزن: سرطان پروستات در مراحل اولیه پیشرفت ممکن است باعث خستگی مداوم، ضعف بدنی، کاهش اشتها و کاهش وزن ناگهانی شود.

• مشکلات روحی و روانی: ابتلا به سرطان پروستات می‌تواند اضطراب، استرس و افسردگی را در برخی بیماران افزایش دهد. نگرانی درباره روند درمان سرطان و عوارض احتمالی آن نیز بر سلامت روان بیمار تأثیر می‌گذارد.

متاستاز سرطان پروستات

سرطان پروستات بر غده پروستات که مسئول ایجاد مایع منی است، تأثیر می‌گذارد. مردان با افزایش سن در معرض خطر ابتلا به این سرطان قرار می‌گیرند.

پزشکان بسیاری از سرطان‌های پروستات را در مراحل اولیه بیماری تشخیص می‌دهند، اما سرطان پروستات می‌تواند پیشرفت کند. زمانی به سرطان پروستات پیشرفته یا بدخیم می‌گوییم که به قسمت‌های دیگر بدن نیز گسترش یافته باشد (متاستاز).

سرطان پروستات هنگامی رخ می‌دهد که سلول‌های پروستات جهش پیدا کرده و شروع به رشد غیرطبیعی می‌کنند و سرعت رشد آن‌ها از کنترل خارج می‌شود. در برخی موارد، سلول‌های سرطانی می‌توانند به سایر قسمت‌های بدن گسترش پیدا کنند. سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق بافت یا سیستم لنفاوی گسترش پیدا کنند.

حدود 50 درصد از مردانی که به سرطان پروستات مبتلا می‌شوند، به متاستاز سرطان پروستات نیز دچار می‌شوند. یافتن زودهنگام سرطان و درمان آن می‌تواند میزان متاستاز را کاهش دهد.

زمانی که پزشک سرطان پروستات را تشخیص دهد، عوارض ناشی از متاستاز به محل گسترش سرطان و سرعت رشد آن بستگی دارد. برای مثال، فرد مبتلا به متاستاز سرطان پروستات ممکن است هیچ تغییری در علائم نداشته باشد. زمانی که سرطان پروستات به نواحی زیر گسترش پیدا می‌کند، می‌تواند باعث ایجاد طیف وسیعی از عوارض شود که عبارت‌اند از:

• استخوان: می‌تواند باعث شکستگی و درد شود.

• مغز: می‌تواند منجر به سرگیجه، سردرد و تشنج شود.

• کبد: می‌تواند منجر به زردی و تورم در شکم شود.

• ریه‌ها: می‌تواند منجر به تنگی نفس شود.

اگر سرطان پروستات به استخوان بزند چه می‌شود؟

وقتی سرطان پروستات به استخوان‌ها سرایت کند، به آن متاستاز استخوانی گفته می‌شود. در این مرحله عوارضی مانند استخوان‌درد، شکنندگی استخوان، آسیب نخاعی و در نتیجه ضعف یا بی‌حسی پا بروز می‌کنند. متاستاز به استخوان از نشانه‌های پیشرفته بودن بیماری است.

سرطان پروستات تمایل بسیار زیادی به متاستاز استخوانی دارد. چیزی بین 60 تا 80 درصد افراد مبتلا به سرطان پروستات در نهایت دچار متاستاز استخوان می‌شوند. این موضوع دو دلیل اصلی دارد:

1. محیط مناسب استخوان برای رشد سلول‌های سرطانی پروستات

2. تغییرات مولکولی در سطح سلول‌های سرطانی و چسبندگی بیشتر به استخوان

پس از متاستاز سرطان پروستات، دو اتفاق عمده برای استخوان می‌افتد:

1. تخریب بافت استخوان

2. ایجاد ضایعات استخوان‌ساز

مورد دوم معمولاً اتفاق نمی‌افتد. در اثر این تغییرات، عارضه‌هایی مثل درد و شکنندگی استخوان ایجاد می‌شود.

استخوان‌های ستون فقرات، لگن و دنده‌ها بیشتر از سایر استخوان‌ها دچار متاستاز سرطان پروستات می‌شوند؛ زیرا وجود مغز استخوان قرمز فعال و جریان خون بالا، محیط مناسبی برای گسترش سلول‌های سرطان پروستات فراهم می‌کند. در صورت ایجاد ضایعات استخوانی در ستون فقرات، نخاع در معرض فشار و آسیب قرار می‌گیرد.

اگر سرطان پروستات به غدد لنفاوی بزند چه می‌شود؟

در این وضعیت:

• بیمار ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد.

• گاهی غدد لنفاوی بزرگ‌شده باعث اختلال در تخلیه لنف و تورم پاها می‌شوند.

• سرطان ممکن است همچنان با درمان ترکیبی به‌طور مؤثر کنترل شود.

• درمان در برخی بیماران با هدف کنترل طولانی‌مدت و حتی احتمال درمان قطعی در نظر گرفته می‌شود.

درگیری غدد لنفاوی ممکن است پیامدهای مختلفی داشته باشد:

• تورم پاها: در اثر اختلال در جریان لنف

• احساس فشار یا درد در لگن: در صورت بزرگ شدن غدد لنفاوی

• اختلال در تخلیه ادرار: در مواردی که غدد بزرگ‌شده به مجاری ادراری فشار وارد کنند

• اختلال در عملکرد کلیه: در صورت انسداد مجاری انتقال ادرار از کلیه‌ها

• خستگی: ممکن است به دلیل بیماری یا درمان‌های آن ایجاد شود

سرطان پروستات و یبوست

سرطان پروستات و یبوست ممکن است با یکدیگر ارتباط داشته باشند، اما یبوست به‌تنهایی از علائم سرطان پروستات نیست. سرطان پروستات در مراحل اولیه باعث یبوست نمی‌شود. با این حال، در برخی شرایط ممکن است ارتباطی بین این دو وجود داشته باشد:

• فشار تومور: اگر سرطان پیشرفته و بزرگ شده باشد، ممکن است به بافت‌های اطراف فشار وارد کند و در موارد نادر بر دفع مدفوع تأثیر بگذارد.

• درگیری بافت‌های اطراف: در مراحل پیشرفته، اگر سرطان به بافت‌های مجاور گسترش یابد، ممکن است مشکلاتی در دفع ایجاد کند.

• عوارض درمان: برخی از داروهای مسکن، به‌ویژه داروهای مخدر، و بعضی درمان‌های سرطان می‌توانند باعث یبوست شوند.

فرق و تفاوت بزرگی غده پروستات با سرطان پروستات

در ابتدا تعریف هر عبارت را بیان می‌کنیم و سپس تفاوت‌های اصلی را مشخص می‌کنیم.

بزرگی خوش‌خیم غده پروستات (BPH) یعنی چه؟

این وضعیت یعنی سلول‌های بافت پروستات تنها رشد زیادی دارند، اما سرطانی نیستند و موجب بزرگ شدن غده پروستات می‌شوند. مشکلی که این عارضه به وجود می‌آورد آن است که وقتی پروستات بزرگ می‌شود، می‌تواند به مجاری ادرار فشار بیاورد و باعث علائم ادراری شود. پس در BPH مسئله اصلی فشار مکانیکی و اختلال در تخلیه ادرار است و ارتباطی با پخش شدن سلول‌های بدخیم در بدن ندارد.

سرطان پروستات یعنی چه؟

این وضعیت زمانی رخ می‌دهد که بخشی از سلول‌های پروستات از کنترل طبیعی خارج شوند و رشد غیرطبیعی پیدا کنند. برخی از سرطان‌ها آهسته رشد می‌کنند و ممکن است سال‌ها بدون علامت در بدن وجود داشته باشند، اما برخی می‌توانند تهاجمی‌تر باشند و نیاز به درمان جدی‌تری داشته باشند.

پس تفاوت‌های اصلی این دو عارضه به این شکل است:

• BPH رشد خوش‌خیم و غیرسرطانی و سرطان پروستات رشد بدخیم سلول‌هاست.

• BPH معمولاً باعث علائم ادراری واضح‌تری می‌شود، اما سرطان پروستات تا مدت‌ها می‌تواند بی‌علامت باشد.

• BPH به‌خودی‌خود به سرطان تبدیل نمی‌شود، اما ممکن است هم‌زمان با سرطان هم وجود داشته باشد.

• در BPH هدف درمان بهتر شدن جریان ادرار و کیفیت زندگی است، اما در سرطان هدف درمان کنترل یا حذف سلول‌های سرطانی و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.

• تشخیص BPH با شرح حال، معاینه و بررسی‌های تکمیلی است، اما تشخیص سرطان پروستات با بررسی‌های دقیق‌تر و نمونه‌برداری انجام می‌شود.

فرق پروستات و سرطان پروستات

پروستات یک غده در سیستم تناسلی مردان است که زیر مثانه و در مسیر مجاری ادراری قرار دارد. وظیفه اصلی این غده تولید مایعی است که اسپرم را در طول انزال تغذیه و محافظت می‌کند. این غده به اندازه یک گردو است و در طول زندگی ممکن است به‌تدریج اندازه‌اش تغییر کند.

اما سرطان پروستات هنگامی اتفاق می‌افتد که سلول‌های بافت پروستات به‌صورت غیرطبیعی رشد کنند و سرعت تکثیر آن‌ها از دست خارج شود. برخی از انواع سرطان پروستات آرام رشد می‌کنند و ممکن است تا سال‌ها علائمی بروز ندهند، اما برخی دیگر تهاجمی‌تر بوده و همراه با علائم و نیازمند پیگیری‌های دقیق‌تر هستند.

فرق بیضه و پروستات

بیضه غده‌ای جنسی و بخشی از سیستم تناسلی مردان است که دو وظیفه ساخت و تولید اسپرم و ترشح هورمون‌های درون‌ریز (به‌ویژه تستوسترون) را بر عهده دارد.

پروستات یک غده در سیستم تناسلی مردان است که زیر مثانه و در مسیر مجاری ادراری قرار دارد. وظیفه اصلی این غده تولید مایعی است که اسپرم را در طول انزال تغذیه و محافظت می‌کند. این غده به اندازه یک گردو است و در طول زندگی ممکن است به‌تدریج اندازه‌اش تغییر کند.

فرق التهاب پروستات با سرطان پروستات

پروستاتیت یا التهاب پروستات به معنای تورم و التهاب این غده است که می‌تواند به دلایل مختلف ایجاد شود. این بیماری سرطان نیست و با بزرگ شدن خوش‌خیم یا سرطان پروستات تفاوت دارد. انواع پروستاتیت عبارت‌اند از:

• پروستاتیت باکتریایی حاد

• پروستاتیت باکتریایی مزمن

• پروستاتیت مزمن / سندرم درد مزمن لگن

• پروستاتیت التهابی بدون علامت

سرطان پروستات به معنای رشد کنترل‌نشده سلول‌های غیرطبیعی در پروستات است. این سلول‌ها می‌توانند به بافت‌های مجاور (مثانه و روده) یا سایر اعضای دورتر (استخوان، کبد، ریه) متاستاز دهند.

• سرطان پروستات معمولاً در مردان بالای 50 سال رخ می‌دهد.

• در مراحل اولیه اغلب بدون علامت است.

• با افزایش سن، خطر ابتلا به‌شدت افزایش می‌یابد.

فرق سرطان پروستات با سایر بیماری‌های پروستات

پروستات غده‌ای کوچک به اندازه یک گردو است که زیر مثانه و جلوی راست‌روده قرار دارد. این غده بخشی از دستگاه تولیدمثل مردان است؛ وظیفه اصلی آن ترشح مایع منی است و به حرکت اسپرم‌ها کمک می‌کند. با افزایش سن، اندازه پروستات معمولاً بزرگ‌تر می‌شود که این موضوع می‌تواند زمینه‌ساز برخی مشکلات جدی یا خوش‌خیم، مانند فشار بر مجرای ادرار و بروز علائم ادراری، شود.

اگرچه سرطان پروستات و بقیه بیماری‌های پروستات مربوط به همین غده هستند، اما تفاوت‌های زیادی بین آن‌ها وجود دارد:

• بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH): این بیماری سرطانی نیست و در مردان بالای 50 سال رایج است. علت قطعی‌ای برای تشکیل این بیماری وجود ندارد، اما افزایش سن و تغییرات هورمونی با این بیماری ارتباط مستقیمی دارند.

• پروستاتیت (التهاب پروستات): این بیماری سرطانی نیست و منشأ باکتریایی یا غیرباکتریایی دارد. علت به وجود آمدن آن می‌تواند عفونت، استرس، آسیب عصبی یا فشار لگنی باشد.

• سرطان پروستات: این بیماری مربوط به ایجاد تومور بدخیم و یکی از شایع‌ترین سرطان‌ها در مردان است. عواملی که با بروز این سرطان ارتباط مستقیم دارند شامل عوامل ژنتیکی، سن بالا، تغذیه ناسالم و سطح تستوسترون است.

سرطان پروستات در زنان

زنان غده پروستات مردانه را ندارند، اما در اطراف بخش پایینی مجرای ادرار غددی به نام اسکین وجود دارد که به دلیل شباهت ساختاری و عملکردی، گاهی پروستات زنانه نامیده می‌شود.

این غده می‌تواند موادی مانند PSA و PSAP تولید کند، اما وجود PSA در زنان به معنای وجود سرطان پروستات نیست و در شرایط دیگر هم می‌توان این نشانگر را مشاهده کرد.

سرطان غدد اسکین بسیار نادر است و موارد گزارش‌شده از آن بسیار اندک است. بنابراین عبارت «سرطان پروستات در زنان» می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ چون منظور از آن، سرطان غده اسکین است.

سرطان پروستات در کودکان

تمرکز اصلی سرطان پروستات بر مردان مسن و معمولاً بالای 50 سال است. آدنوکارسینومای پروستات که از سلول‌های خود پروستات منشأ می‌گیرد، اساساً یک بیماری مرتبط با افزایش سن محسوب می‌شود.

سرطان پروستات در کودکان همانند سرطان پروستات در بزرگسالان نیست. سرطان پروستات در کودکان بسیار بسیار نادر است و مانند نوعی که در بزرگسالان شکل می‌گیرد (آدنوکارسینوما) نمی‌باشد.

در برخی موارد به‌شدت نادر، نوع متفاوتی از سرطان، یعنی سارکوم، می‌تواند در ناحیه پروستات کودکان ایجاد شود که شایع‌ترین نوع آن در این ناحیه رابدومیوسارکوم نام دارد.

این سرطان در هر جایی از بدن که ساختار اسکلتی داشته باشد، می‌تواند ایجاد شود؛ مانند سر و گردن، دستگاه ادراری-تناسلی و اندام‌ها.

سن ابتلا به این سرطان در کودکان زیر 10 سال است، اما در نوجوانان هم می‌تواند رخ دهد. علت دقیق تشکیل این سرطان ناشناخته است، اما گمان زده می‌شود که به دلیل تغییرات ژنتیکی در سلول‌های اولیه دوران جنینی رخ می‌دهد.

در صورت مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید، اما توجه داشته باشید این سرطان بسیار بسیار نادر است و حتی این علائم ممکن است دلایل بسیار ساده‌تر و خوش‌خیم‌تری مانند عفونت‌های ادراری داشته باشند:

• مشکلات ادراری:

  • وجود خون در ادرار

  • سختی در ادرار یا جریان ضعیف ادرار

  • نیاز مکرر به ادرار کردن

  • احساس درد هنگام ادرار کردن

  • عدم توانایی در ادرار کردن

• مشکلات گوارشی: یبوست مزمن یا شدید

• توده: گاهی ممکن است در قسمت پایین شکم یا لگن قابل لمس باشد.

• درد: درد در ناحیه لگن یا پایین شکم

تأثیر سیگار و الکل بر سرطان پروستات

الکل به دلیل دارا بودن اتانول، ماده‌ای است که می‌تواند از جنبه‌های مختلف به بدن آسیب برساند. طبق گزارش‌ها، الکل یک ماده سرطان‌زاست که با افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها، از جمله سرطان‌های کبد، معده و دستگاه گوارش مرتبط است. الکل بر پروستات نیز می‌تواند به چند طریق تأثیر بگذارد:

• التهاب پروستات: مصرف زیاد الکل می‌تواند باعث التهاب پروستات شود. التهاب پروستات می‌تواند علائمی مانند درد، سوزش و تکرر ادرار ایجاد کند. همچنین، التهاب طولانی‌مدت پروستات می‌تواند خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهد.

• تغییر هورمون‌ها: الکل می‌تواند هورمون‌های مردانه مانند تستوسترون را تغییر دهد. تغییرات هورمونی می‌توانند بر رشد سلول‌های پروستات تأثیر بگذارند و خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهند.

• ضعف سیستم ایمنی: الکل می‌تواند سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند. سیستم ایمنی بدن نقش مهمی در مبارزه با سلول‌های سرطانی دارد و ضعف آن می‌تواند به رشد سلول‌های سرطانی در پروستات کمک کند.

افرادی که سیگار می‌کشند، به‌خصوص کسانی که سابقه طولانی‌تری در مصرف سیگار دارند، با افزایش خطر سرطان پروستات، به‌ویژه از نوع تهاجمی‌تر آن، مواجه هستند. آمار مبتلایان به سرطان پروستات در افراد سیگاری 24 تا 30 درصد بالاتر از افراد معمولی است. چندین فرضیه درباره سازوکار تأثیر سیگار بر پروستات وجود دارد:

• سموم سیگار: دود سیگار حاوی هزاران ماده شیمیایی است که بسیاری از آن‌ها سرطان‌زا هستند. این سموم وارد جریان خون می‌شوند و می‌توانند به تمام سلول‌های بدن، از جمله سلول‌های پروستات، آسیب برسانند. موادی مانند نیتروزآمین‌ها و هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای می‌توانند به DNA سلول آسیب بزنند و باعث جهش‌هایی شوند که منجر به رشد کنترل‌نشده سلول‌ها و در نهایت سرطان می‌شود.

• تأثیر سیگار بر هورمون‌ها و ایجاد التهاب: سیگار کشیدن می‌تواند تعادل هورمونی بدن را بر هم بزند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که مردان سیگاری ممکن است سطوح بالاتری از هورمون‌های آندروژن (مانند تستوسترون) داشته باشند. در حالی که نقش دقیق آندروژن‌ها در شروع سرطان پروستات پیچیده است، مشخص شده که این هورمون‌ها می‌توانند رشد سلول‌های سرطانی پروستات را تحریک کنند.

علاوه بر این، سیگار کشیدن باعث ایجاد التهاب مزمن در سراسر بدن می‌شود. التهاب طولانی‌مدت در پروستات می‌تواند محیطی ایجاد کند که رشد سلول‌های سرطانی را تسهیل کند. بنابراین سیگار نه‌تنها با سموم مستقیم خود، بلکه با ایجاد التهاب و بر هم زدن تعادل هورمونی، خطر سرطان پروستات را افزایش می‌دهد.

میوه‌های مفید برای سرطان پروستات

برخی میوه‌ها به دلیل دارا بودن آنتی‌اکسیدان‌ها، لیکوپن، ویتامین C، فلاونوئیدها و ترکیبات ضدالتهابی می‌توانند نقش مؤثری در کاهش التهاب پروستات و کاهش احتمال بروز سرطان پروستات داشته باشند:

• گوجه‌فرنگی

• گریپ‌فروت

• انار

• انواع توت‌ها (بلوبری، تمشک، توت‌فرنگی)

• زغال‌اخته

• پرتقال

• نارنگی

• کیوی

• لیموترش

• سیب

• هلو

• آووکادو

• زردآلو

علاوه بر مصرف میوه‌ها، حفظ رژیم غذایی مناسب و مفید برای پروستات بسیار حائز اهمیت است:

• مصرف سبزیجات

• غذاهای حاوی کاروتنوئید مانند هویج، سیب‌زمینی شیرین، طالبی، کدو زمستانی و سبزیجات برگ‌دار سبز تیره

• مصرف غلات کامل مانند بلغور، جو دوسر، کینوا، جو، ارزن، گندم سیاه و برنج قهوه‌ای

• مصرف حبوبات مانند سویا، عدس، بادام‌زمینی، نخود و خرنوب

• مصرف چای سبز

رژیم مخصوص سرطان پروستات

برخی از تحقیقات نشان می‌دهند که رژیم غذایی می‌تواند به جلوگیری از سرطان پروستات کمک کند. شواهد محکمی بر تأثیر قطعی مواد غذایی روی سرطان پروستات وجود ندارد؛ زیرا مطالعات مختلف نتایج متفاوتی داشته‌اند و تحقیقات در این زمینه ادامه دارد. با این حال، مطالعات چندین منبع معتبر نشان می‌دهد که یک برنامه غذایی گیاهی ممکن است بهترین انتخاب برای مردان مبتلا به سرطان پروستات باشد.

گوشت قرمز، گوشت‌های فرآوری‌شده و غذاهای سرشار از چربی برای مبتلایان به سرطان پروستات مضر است؛ اما غذاهای گیاهی مانند سویا، میوه‌ها و سبزیجات می‌توانند نتیجه عکس داشته باشند و گاهی در کاهش رشد سرطان پروستات مؤثرند.